Przełęcz trojańska

[dżek]

W Starej Płaninie pomiędzy Kyrnarem a Trojanem biegnie kręta droga górska, której zwieńczeniem jest Przełęcz Trojańska (Троянски проход) położona na wysokości 1525 m n.p.m. Droga jest miejscami kręta i wymaga sporej koncentracji. Przeważnie prowadzi zalesionymi odcinkami jedynie końcowy odcinek drogi poprowadzony jest górskimi łąkami przypominającymi nasze bieszczadzkie połoniny. Droga i przełęcz w czasach starożytnego Rzymu odgrywała spore znaczenie łącząc północną i południową część dzisiejszej Bułgarii.   Kilkanaście minut drogi od przełęczy na szczycie Gołartepe wybudowano munumentalną Arkę Wolności. Cytując Wikipedię:
Jest to masywna betonowa konstrukcja o wysokości 35 metrów. Mimo, że przełęcz nie należy do ważnych punktów rosyjsko-tureckiej wojny wyzwoleńczej i w jeszcze mniejszym stopniu wejścia Armii Czerwonej do Bułgarii we wrześniu 1944, arka jest poświęcona „rosyjskim i sowieckim wyzwolicielom” – jej nazwa to Arka Wolności. Dochodzi się do niej wąską drogą asfaltową, od południowej strony grzbietu, przechodząc przez miejsce Kostow poługar. Na arce płaskorzeźbami są przedstawieni bułgarscy hajducy, partyzanci (czyli buntownicy z dwóch różnych epok) i rosyjscy oraz sowieccy żołnierze. Byli oni przywitani symbolicznie chlebem i solą przez kobiety w bułgarskich strojach ludowych, odpowiednio w 1878 i 1944, widoczne na północnej stronie arki. Pomnik jest na placyku, z którego na północy widać doliny Belego Osymu i Trojana, a na południe otwiera się widok na Sredną Gorę, Rodopy i Riłę, a na wschodzie i zachodzie – widać najbardziej znane szczyty Starej Płaniny, włącznie z najwyższym Botewem.