Kruszyniany, Grodno, D... i ...

[jacky6]

Opuszczamy katedrę pełną historycznych pamiątek, polskich pamiątek.



Następnego dnia przechodzimy obok w drodze powrotnej z obchodu miasta.



Sursum corda - wymaga przemyślenia i zapamiętania.



Nie zgłębiałem opisu katedry i nie dowiedziałem się jakiemu świętemu poświęcona jest ta figura.



Ale ta tabliczka zainspirowała mnie do poszukiwań.

Władze Grodna zamieszczają na ulicach w historycznym centrum miasta tabliczki z ich dawnymi nazwami, także polskimi. To efekt petycji, podpisanej przez kilkuset mieszkańców.

"Grodzieńska komisja toponimiczna zatwierdziła projekt, przewidujący umieszczenie na ulicach w centrum historycznym miasta tabliczek z ich dawnymi nazwami". W sumie projekt dotyczy 43 ulic.
Tylko nieliczne ulice zachowały do dzisiaj swoje historyczne nazwy, a „często ulice miasta noszą nazwy ludzi i wydarzeń, które nie odnoszą się bezpośrednio ani do Grodna, ani do białoruskiej historii i kultury”. Historyczne toponimy „mogą się stać ogniwem łączącym przeszłość i przyszłość miasta”, bo odzwierciedlają jego losy. Jako przykład podana jest ulica Sowiecka, która w przeszłości nosiła różne nazwy: Wileńska, Dominikańska, Soborowa. Podobne rozwiązania działają już w różnych miastach Białorusi, m.in. w Mińsku, gdzie takie tabliczki umieszczono w ubiegłym roku, czy w Baranowiczach.
Chodzi o ulice, które istniały od najdawniejszych czasów istnienia Grodna, kiedy Grodno zaczęło się poszerzać poza granice zamków grodzieńskich, czyli o ścisłe centrum historyczne.
Najogólniej można powiedzieć o trzech tradycjach językowych, w jakich funkcjonowały nazwy ulic: starobiałoruskiej – to okres XVI i początek XVII wieku, polskojęzycznej od XVII w. aż po początek XIX w. i późniejszej rosyjskojęzycznej. W okresie  międzywojennym również funkcjonowały polskie nazwy. Np. ulica Lenina nazywała się w tym czasie Piłsudskiego, plac Sowiecki był placem Stefana Batorego, ul. Kirowa – ul. Listowskiego (prezydenta Grodna w latach 1907-22). Jest oczywiście wiele nazw w polskiej tradycji językowej z czasów wcześniejszych, jak np. ulica Brygidzka (obecnie Marksa).
W całym przedsięwzięciu chodzi o to, by wiernie oddać chronologię zmian. Jedynym wyjątkiem będą nazwy z okresu okupacji hitlerowskiej (lata 1941-44). Na prośbę władz nie pojawią się one na tabliczkach, zostaną pominięte.
Tabliczki zostały umieszczone na początku i końcu każdej z ulic. Nazwy zapisano w białoruskiej transkrypcji.

Źródło: http://www.rp.pl/Historia/170128978-Bial...odnie.html